Главная | Случайная
Обратная связь

ТОР 5 статей:

Методические подходы к анализу финансового состояния предприятия

Проблема периодизации русской литературы ХХ века. Краткая характеристика второй половины ХХ века

Ценовые и неценовые факторы

Характеристика шлифовальных кругов и ее маркировка

Служебные части речи. Предлог. Союз. Частицы

КАТЕГОРИИ:






Коллинеар векторлар. 11 страница. 77. Анықталмаған интегралды есептеу




77. Анықталмаған интегралды есептеу тәсілдері.Анықталмағанинтегралқасиеттері.Интеграланықтамасынанмынадайқасиеттершығады.1. .2. .3. = F(x)+C. 4. Берілгенаралықта f(x) және g(x) функцияларыныңалғашқыфункцияларыбарболса, онда f(x)+g(x) функциясыныңдаалғашқыфункциясыбарболадыжәне5. . 6. Егер = F(x)+C болса, онда = F(ax+b)+C. 7. Егеринтеграластындағыфункцияныңалымыбөлімніңтуындысыболса, ондаинтегралбөлімніңабсолютшамасыныңнатураллогарифмінетең, яғни ,мұндағы u=u(x).Анықталмағанинтегралдаркестесі:

= C = x+C
= +C, x>0, =ln|x|+C, x 0
= +C, = +C
=sinx+C =-cosx+C
=tgx+C, =-ctgx+C,
=arcsinx+C, -1<x<1 =arcsin+C, -a<x<a
=arctgx+C = artg+C
= ln +C ln +C

 

 

78. Анықталған интеграл және оның қасиеттері.Анықтама.y=f(x) функциясының интегралдық қосындысының жағдайдағы шегі функцияның [a;b] аралығындағы анықталған интегралы деп аталады және деп белгіленеді. Сонымен, , (2)мұндағы а және b сандары интегралдың сәйкес төменгі және жоғарғы шектері деп аталады.

Белгіленуі мен айтылуында ұқсастық болғанымен анықталған және анықталмаған интеграл екеуі түрлі ұғымды береді: - функциялар жиыны болса; - нақтылы сан болады.

Егер [a;b] кесіндіде f(x)>0 болса, онда анықталған интеграл анықтамасынан оның геометриялық мағнасы шығады: -үстіңгі жағынанy=f(x) қисығымен, бүйір жақтарынан x=a, x=b түзулерімен, астыңғы жағынан y=0 түзуімен шектелген қисық сызықты трапеция ауданы.

Анықталған интеграл қасиеттері.1. Тұрақтыны шек таңбасы алдына шығаруға болады: .

2.Екі функцияның алгебралық қосындысының интегралы сол функциялар интегралдарының алгебралық қосындысына тең болады: .

3Интеграл шектерінің орындарын ауыстырғанда интеграл таңбасы қарама-қарсыға өзгереді: . Интеграл шектері бірдей болғанда интеграл мәні нолге тең: .

Tuth ,jkcf? jylf m(b-a)< <M(b-a)/ Егер с нүктесі [a;b] кесіндісінде жатқан нүкте болса, онда .

Орта мән туралы теорема. y=f(x) функциясы [a;b] кесіндісінде үзіліссіз функция болса, онда қандай да бір с [a;b] нүкте табылады да мына теңдік орындалады: (b-a)f(c).

Егер y=f(x) функциясы жұп болса, онда 2 .

Егер y=f(x) функциясы тақ болса, онда 0

79. Анықталған интегралдың қолданылуы.Жазық фигураның ауданын табу.

а) функциясы кесіндісінде теріс емес және үзіліссіз болсын. Онда жоғарыдан функциясының графигімен, төменнен өсімен, ал бүйір жақтарынан түзулерімен қоршалған қисық сызықты трапецияның ауданы интегралына тең болады, яғни Егер кесіндісінде болса, онда қисық сызықты трапеция өсінің төменгі жағына орналасқан және болады.

1-мысал. синусоидасымен және осімен шектелген фигураның ауданын табу керек ( ).


аралығында , ал аралығында болғандықтан, берілген облыстың ауданын табайық

.

б) түзулерімен және аралығында үзіліссіз (мұндағы ) функциялардың графиктерімен шектелген фигураның ауданы мына формуламен табылады.

в) Егер кесіндісінде функциясының графигі параметрлік функция түрінде берілсін мұндағы үзіліссіз, ал функциясы кесіндісінде бір сарынды, үзіліссіз дифференциалданатын функция, ал , болса, онда қисық сызықты трапецияның ауданы мына формуламен табылады .

2−мысал. Жарты өстері және болатын эллипстің жоғарғы жағындағы жарты бөлігінің параметрлік теңдеуі былай беріледі: . Егер десек, онда , ал десек тең болады. Сонда эллипстің ауданы былай табылады

.Поляр координаттарындағы аудан.Координат төбесінен шығатын сәулелермен және (мұндағы ) және теріс емес функциясының кесіндідегі үзіліссіз графигімен шектелген қисықсызықты үшбұрыштың ауданы мына формуламен есептелінеді:

3-мысал. қисығымен шенелген облыстың ауданын табамыз. Бұл қисық Бернулли лемнискатасы деп аталады.

 

шартынан интегралдау

облысы табылады. Осыдан үшін бүкіл облыстың -ін құрайды.

.

3. Қисық доғасының ұзындығы

а) Егер қисық декарт координаттар жүйесінде , теңдеуімен берілсе, онда қисықтың доғасының ұзындығы мына формуламен есептелінеді: .

б)Егер қисық параметрлік түрде берілсе, онда қисықтың доғасының ұзындығы мына формуламен есептелінеді: .

в) Егер қисық сызық полярлық координаталар арқылы берілсе, яғни ( ), онда .

Айналу денесінің көлемі.Үзіліссіз сызығымен және түзулерімен шектелген қисық сызықты трапеция өсінен айналуынан пайда болған айналу денесінің көлемі мына формуламен есептелінеді: .

4-мысал. , функциясының графигімен берілген қисық сызықты трапецияның өсінен айналуынан пайда болған дененің көлемін табу керек. Жоғарыдағы формуланы қолданамыз .

Айналу бетінің ауданын табу.Айталық, үзіліссіз дифференциалданатын , ( және ) функциясының графигі өсінен айналсын. Пайда болған айналу бетінің ауданы:

 

80. Меншіксіз интегралдар.Анықталған интегралды қарастырғанда интегралдың төменгі және жоғары шектері – ақырлы сандар және интеграл астындағы функция –интегралдау аралығында ақырлы функция болуын талап еттік. Егер осы қойылған шарттардың біреуі орындалмаса, интеграл меншіксіз интеграл деп аталады.

1. Ақырсыз шектері бар меншіксіз интегралдар. Айталық, функциясы аралығында үзіліссіз болсын. Осы функциядан -дан дейін алынған меншіксіз интеграл деп мына шекті айтамыз: . Егер осы шек бар (санға тең) болса, онда меншіксіз интегралы жинақты, ал шегі жоқ немесе шексіздікке тең болса, онда интеграл жинақсыз деп аталады. Егер аралығында болса, онда мұндай интеграл шекаралары: , түзулерімен және функциясының графигімен шектелген фигураның ауданын береді. Жинақты интеграл үшін бұл аудан шектеулі, ал жинақсыз интеграл үшін шектеусіз болады.

5-мысал. . Демек, интеграл жинақсыз.

Айталық, функциясы аралығында үзіліссіз болсын. Сонда -тен -ға дейінгі меншіксіз интеграл деп мына шекті айтамыз .

Мұндай интеграл ( болғанда) шекаралары , және болған фигураның ауданын өрнектейді.

Егер функциясы бүкіл сандар осінде үзіліссіз болса, онда -тен -ке дейінгі меншіксіз интеграл деп мына екі интегралдың қосындысын айтамыз

(мұнда -кезкелгенсан). Бұланықтама -нытаңдапалуғабайланыссыз. Мұндағы екі интеграл да жинақты болса, онда ол интеграл жинақты деп аталады. және . Егер осы интегралдың біреуі жинақсыз болса, онда интегралы жинақсыз деп аталады.

 

 




Не нашли, что искали? Воспользуйтесь поиском:

vikidalka.ru - 2015-2019 год. Все права принадлежат их авторам! Нарушение авторских прав | Нарушение персональных данных